Distilleerderijen GBR
In Plymouth: de oudste werkende gindistilleerderij van Engeland
Black Friars in Plymouth maakt al sinds 1793 gin in hetzelfde gebouw. Een profiel van Engelands oudste ginproducent en de stijl die zijn naam kreeg.
De Black Friars Distillery in Plymouth produceert sinds 1793 onafgebroken gin in hetzelfde gebouw - langer dan welke andere werkende gindistilleerderij in Engeland ook. Het gebouw zelf is nog ouder en dateert uit een dominicaner klooster gebouwd tussen 1425 en 1431. Pilgrim Fathers hebben mogelijk hun laatste Engelse nacht doorgebracht in de refterzaal voordat ze in 1620 de Mayflower bestegen. De Royal Navy bevoorraadde zijn officierskorps meer dan een eeuw lang met het product van de distilleerderij. Dit is het verhaal van een werkende productiefaciliteit die tegelijk een nationaal historisch monument is, en van de ginstijl die zijn naam ontleende aan de stad waar hij wordt gemaakt.
Het gebouw
De Black Friars Distillery bevindt zich aan 60 Southside Street in Plymouth, een smalle middeleeuwse straat die vanaf het stadscentrum naar de haven afloopt. Het bouwwerk was oorspronkelijk een dominicaner priorij - de “Black Friars” verwijzen naar de donkere pijen van de dominicaner monniken - gebouwd tussen 1425 en 1431. Toen Hendrik VIII in 1536 de Engelse kloosters ophief, werd het gebouw ontdaan van zijn religieuze functie en kreeg het in de volgende eeuwen een reeks wereldlijke bestemmingen: een schuldenaarsgevangenis, een vergaderzaal voor non-conformisten en een toevluchtsoord voor hugenotenvluchtelingen die de Franse vervolging ontvluchtten.
Het architectonisch belangrijkste element van het gebouw is de refterzaal - de oorspronkelijke eetzaal van de monniken, met een romphoekig houten balkenplafond dat bijna zeshonderd jaar vrijwel onveranderd heeft overleefd. De refter is een van de oudste intacte middeleeuwse zalen in enige Engelse stad, en is vandaag open voor bezoekers van de distilleerderij. De zaal is groot genoeg om ongeveer 60 mensen te laten dineren, en rondleidingen eindigen hier doorgaans met een Plymouth gin-tonic geserveerd aan de houten tafels.
In 1620 verzamelde een groep Pilgrim Fathers zich in de refter voordat ze de korte afstand aflegden naar de Sutton Harbour, waar de Mayflower wachtte. Vandaaruit zeilden ze naar de Nieuwe Wereld, waar ze Plymouth, Massachusetts zouden stichten. De Mayflower prijkt vandaag nog op het handelsmerketiket van Plymouth Gin, verankerd aan dit specifieke historische moment.
De distilleerderij begint, 1793
De familie Coates sloot zich in 1793 aan bij een gevestigd distilleerbedrijf dat door Fox & Williamson werd gerund op de Black Friars-locatie. De locatie had archieven van een “mault-house” (een moutdistilleerderij voor whisky-achtige productie) daterend van minstens 1697, maar Plymouth Gin specifiek dateert van toen de familie Coates het overnam en de productie verschoof naar jeneverbesgebaseerde distillaten.
De nieuwe onderneming werd al snel simpelweg bekend als Coates & Co. De naam Coates bleef op de etiketten staan tot maart 2004 - een onafgebroken familie-en-firma-identiteit die ruim tweehonderd jaar overspant.
Het product dat Coates vanaf het begin produceerde, verschilde van karakter van de lichtere Londense stijl die in dezelfde periode opkwam. Plymouth Gin gebruikte:
- Een hoger aandeel wortelbotanicals (engelwortel, iriswortel)
- Minder citrusschil dan typische London Dry
- Zoete sinaasappel en groene kardemom als onderscheidende secundaire tonen
- Zacht Dartmoor-bronwater uit de omliggende regio voor verdunning
Het resultaat was een vollere, iets zoetere, aardsere gin dan de steeds drogere Londense stijl. Deze gekarakteriseerde “Plymouth gin” werd zijn eigen erkende stijl, onderscheiden van London Dry, met een eigen schare bewonderaars.
Het Royal Navy-tijdperk
De Royal Navy was meer dan een eeuw de belangrijkste klant van de familie Coates. Plymouth was een van de drie grote werven van de marine (naast Portsmouth en Chatham), en de gindistilleerderij lag vrijwel letterlijk bij de havenpoorten. De standaardpraktijk van de marine was rum uit te delen aan matrozen en gin aan officieren - de officiersmess op een Royal Navy-schip was in feite een gegarandeerde markt voor Plymouth Gin van eind 18e tot in de 20e eeuw.
Deze militaire connectie vormde het merk op blijvende manieren:
-
De navy strength-specificatie. Plymouth produceerde (en produceert nog) een navy strength-variant van 57% ABV - hoger proof dan standaardgin, geschikt voor de historische marinepraktijk om het alcoholgehalte van gin te testen door hem met kruit te mengen en te ontbranden (het “proof”). Plymouth Navy Strength wordt nu breed beschouwd als een van de standaard navy strength-gins.
-
Wereldwijde distributie via marineschepen. Plymouth Gin reisde op marinevaartuigen naar elk deel van het Britse Rijk. Tegen het einde van de 19e eeuw was het merk bekend in havens over de hele wereld, van Singapore tot Sydney tot New York.
-
De “Plymouth”-identiteit als nautisch. De Mayflower-op-het-etiket-beeldspraak, de haven-nabije distilleerderij, de marinelevering - alles samen positioneerde Plymouth Gin in wezen als de gin van de zee, wat het grotendeels ook was.
Tegen de jaren 1850 verscheepte Coates & Co. meer dan 1.000 kratten per week naar alleen al New York. Het merk was internationaal beroemd op een manier die weinig ginproducenten waren in het premoderne tijdperk.
De juridische status - toen en nu
In de jaren 1880 probeerden Londense distillateurs gins op de markt te brengen onder de naam “Plymouth Gin”. Op 13 maart 1884 en 10 februari 1887 verkreeg Coates gerechtelijke bevelen die Londense producenten verhinderden de naam te gebruiken. Deze gerechtelijke overwinningen vestigden Plymouth Gin in feite als een geografisch specifieke categorie - alleen gin geproduceerd in Plymouth mocht wettelijk Plymouth Gin heten.
Deze bescherming werd in 2014 geformaliseerd toen de Europese Unie Plymouth Gin de status van beschermde geografische aanduiding (PGI) verleende. Onder EU-regels mocht alleen gin geproduceerd in de Black Friars Distillery in Plymouth de naam dragen.
Eind 2014 kondigde Pernod Ricard (dat het merk sinds 2008 bezat) echter aan de PGI-status niet te vernieuwen wanneer die verliep. De reden: de EU-regelgeving vereiste dat beschermde producten hun volledige recept en productieproces openbaar maakten, en Pernod Ricard verkoos het recept van Plymouth Gin vertrouwelijk te houden in plaats van het openbaar te documenteren. De PGI verviel.
Dit is een eigenaardige status. Plymouth Gin is wettelijk niet langer een beschermde geografische aanduiding. Maar het blijft de enige gin die in Plymouth wordt geproduceerd, en de historische juridische precedenten (de bevelen van 1884 en 1887) verhinderen in feite nog steeds dat andere producenten de naam gebruiken. De categorie bestaat, de bescherming is informeel maar reëel, en Pernod Ricard behoudt een commercieel monopolie door de enige producent te zijn.
Het recept (wat bekend is)
Het recept van Plymouth Gin wordt geheim gehouden sinds het bedrijf in 1793 met de productie begon. De bekende elementen:
- Zeven botanicals in totaal (minder dan de meeste contemporaine craft gins)
- Jeneverbessen (het fundament, van oudsher uit Italië betrokken)
- Zoete sinaasappelschil
- Kardemom (groen)
- Korianderzaad
- Engelwortel
- Iriswortel
- Twee verdere botanicals die niet openbaar worden bekendgemaakt
De productie gebruikt koperen pot stills. De twee hoofdketels heten “Mr. Coates” en “Mrs. Coates” - een stukje werkende-distilleerderijfolklore. De distillatie is enkelvoudig (één passage door de pot still), met de botanicals gemacereerd in neutrale spiritus voor de distillatie. Dartmoor-bronwater wordt gebruikt voor verdunning.
De standaardbotteling van Plymouth Gin is 41,2% ABV. De navy strength-variant is 57% ABV. Er wordt ook een “Sloe Gin”-variant op hoger proof geproduceerd (met sleedoornbessen gemacereerd in Plymouth Gin), vooral voor de Britse markt.
Het Pernod Ricard-tijdperk
Plymouth Gin is door verscheidene bedrijfseigenaren gegaan. De familie Coates verkocht de onderneming halverwege de 20e eeuw. Latere eigenaren waren onder meer Seager Evans, Whitbread (de inmiddels verdwenen Engelse brouwerijgroep) en Allied Domecq, die allemaal de naam Coates & Co. op de producten handhaafden. Allied Domecq verkocht het merk in 2005 aan de Zweedse V&S Group (vooral bekend van Absolut Vodka). V&S werd in 2008 overgenomen door Pernod Ricard, waarmee Plymouth bij ‘s werelds op een na grootste spiritusgroep kwam.
Het Pernod Ricard-tijdperk is voor het product grotendeels stabiel geweest. De productie blijft bij Black Friars. Het recept is (openbaar) niet veranderd. De navy strength-variant blijft in productie. De distilleerderijrondleidingen draaien onafgebroken - ongeveer 30.000 bezoekers per jaar - en de refterzaal is nog steeds het middelpunt van de bezoekerservaring.
Pernod Ricard heeft Plymouth Gin echter minder prioriteit gegeven dan zijn sneller groeiende merken. Het marketingbudget is klein vergeleken met Beefeater (Pernod Ricards andere grote ginmerk) of Absolut. De internationale distributie is stabiel gebleven maar niet gegroeid. Plymouth Gin blijft een gerespecteerde categorie maar geen agressief gepromote.
Hoe het smaakt
Difford’s Guide omschrijft Plymouth als “een zachte, licht kruidige, iets zoete gin met een uitgesproken aards karakter en opvallende kardemom in de afdronk.”
Recensenten identificeren consequent:
- Minder jeneverbesgedreven dan London Dry. Jeneverbes is aanwezig maar teruggetrokken.
- Uitgesproken aards karakter. Van de engel- en iriswortels - een hartige, licht minerale toon die London Dry doorgaans mist.
- Kardemomgeleid middengehemelte. Groene kardemom is een van de weinige openbaar bevestigde botanicals en draagt een kenmerkende warmte bij.
- Zoete sinaasappel in plaats van bittere sinaasappel. De meeste London Dries gebruiken bittere sinaasappelschil; Plymouth gebruikt zoete sinaasappel, wat de gin een iets ronder citruskarakter geeft.
- Zachte afdronk. De verdunning met Dartmoor-bronwater levert een zachtere, minder agressieve afdronk op dan bij veel gins met mineraalrijker water.
De algehele indruk: klassiek maar onderscheiden, droog maar ronder dan London Dry, gemaakt voor cocktails maar het puur drinken waard. Het is de gin die de meeste cocktailhistorici aanbevelen voor klassieke cocktails van voor de drooglegging (de Martinez, de Bronx, de originele Gimlet) omdat hij dichter ligt bij hoe gin smaakte in de late 19e eeuw dan contemporaine London Dry doet.
Bezoeken
De Black Friars Distillery is het hele jaar door open voor het publiek. De standaardrondleiding van 40 minuten voert langs de geschiedenis van het gebouw, het distillatieproces en eindigt met een proeverij in de refterzaal. Een langere Connoisseur’s Tour omvat een vergelijkende proeverij van meerdere Plymouth Gin-varianten. Een Master Distiller’s Tour, minder vaak beschikbaar, gaat dieper in op het productieproces.
De distilleerderij ligt aan 60 Southside Street, Plymouth, PL1 2LQ - vijf minuten lopen van het stadscentrum van Plymouth en direct naast de haven. Toegangsprijzen voor de standaardrondleiding liggen doorgaans op 10 tot 15 pond. Vooraf boeken is aan te raden, met name in de zomer en rond Mayflower-jubilea.
Voor wie specifiek geïnteresseerd is in gingeschiedenis is dit de historisch belangrijkste werkende distilleerderij van Engeland. De combinatie van middeleeuwse architectuur, onafgebroken 232+ jaar productie en de Royal Navy- en Mayflower-connecties maakt het meer dan zomaar een producent - het is in feite een werkend museum van de Engelse gin.
Het oordeel
Plymouth Gin probeert niet de meest modieuze gin van welk decennium ook te zijn. Het recept is stabiel, de productie traditioneel, de marketing ingetogen. De fles zit consequent in het bereik van 25 tot 30 pond in het VK, 30 tot 40 dollar in de VS - mid-premium, toegankelijk voor iedereen die hem wil proberen.
Wat hij biedt dat nieuwere producenten niet kunnen: echte historische continuïteit. Plymouth Gin is de gin die het meest waarschijnlijk smaakt naar wat mensen in 1850 of 1900 of 1950 onder gin verstonden. Voor wie cocktailgeschiedenis, klassieke bereiding of simpelweg het feit dat hetzelfde product 232 jaar lang in hetzelfde gebouw is gemaakt waardeert, doet dit ertoe.
Voor dagelijks drinken is Plymouth een betrouwbaar werkpaard - uitstekend in martini’s, goed in negroni’s, prima bruikbaar in gin-tonics. Voor iemand die een kleine thuisbar opbouwt, zou Plymouth een verdedigbare keuze zijn als de ene klassieke fles.
Voor wie Plymouth bezoekt, is de distilleerderijrondleiding de enige Engelse werkende ginfaciliteit die zoveel geschiedenis combineert met zoveel productieschaal. Een halve dag waard als je door Devon reist.
Ook de moeite waard
Plymouth Gin: Engelands oudste gin en zijn eigen zachte stijl
Engelands oudste werkende gindistilleerderij, en een geheel eigen stijl - zachter en aardser dan een London Dry. Productie, smaak en zijn grote klassieke Martini.
In Ki No Bi: waar Kyoto-botanicals de London Dry-traditie ontmoeten
Het verhaal van The Kyoto Distillery en de gin die Japanse gin stil herdefinieerde: yuzu, gyokuro, sanshopeper en een botanicalaanpak in zes categorieën.
In Monkey 47: de zevenenveertig botanicals van het Zwarte Woud
De super-premiumgin van Duitsland, gebouwd op de aap van een Britse oorlogspiloot, een Elzasser bos en zevenenveertig aparte botanicals. Het pleidooi voor en tegen.