Distilleerderijen DEU
In Monkey 47: de zevenenveertig botanicals van het Zwarte Woud
De super-premiumgin van Duitsland, gebouwd op de aap van een Britse oorlogspiloot, een Elzasser bos en zevenenveertig aparte botanicals. Het pleidooi voor en tegen.
Monkey 47 is een van de meest polariserende gins op de hedendaagse markt. Drinkers beschouwen het ofwel als de interessantste craft gin ter wereld, ofwel vinden ze het overdreven, pietluttig en te veel willend. Beide standpunten zijn verdedigbaar. Lastiger te betwisten is dat Monkey 47 - gemaakt in een voormalige boerderij in het Zwarte Woud van Duitsland, geblend uit zevenenveertig aparte botanicals, met de hand gebotteld in kleine bruine apothekersflesjes - meer dan vrijwel elke andere producent heeft gedaan om te vestigen dat “Duitse gin” een categorie is die serieus genomen mag worden. Dit is het verhaal van hoe een Elzasser boerderij, de huisaap van een Britse wing commander en het manuscript van een obsessieve distillateur samenkwamen tot een gin die vijftien jaar na zijn lancering de meningen nog steeds verdeelt.
De positie
Monkey 47 zit bovenaan de super-premiummarkt voor gin. Een fles van 50 cl kost 40 tot 50 pond in het VK, 55 tot 70 dollar in de VS - ruwweg tweemaal de prijs van een serieuze mid-tier gin als Tanqueray No. Ten en driemaal de prijs van een werkpaard als Plymouth. De fles is klein (50 cl in plaats van de standaard 70 cl), wat de prijs per milliliter nog opvallender maakt.
De gin is 47% ABV - hoger dan standaard maar geen navy strength. Het etiket vermeldt het flesnummer uit een bepaalde batch, het jaar en de namen van de oprichters van de distilleerderij. De botanicals worden opgesomd (47 ervan, al maakt Monkey 47 de precieze verhoudingen niet bekend). Het hele pakket - de kleine bruine fles, de kurken stop, het kalligrafische etiket, de apothekersesthetiek - signaleert “craft” en “premium” voordat er een druppel is uitgeschonken.
Deze presentatie is bewust. Monkey 47 werd in 2010 gelanceerd (op een proeverij eind 2008, commercieel vanaf 2010) in een markt die nog werd gedomineerd door massamarkt-ginmerken. Oprichter Alexander Stein wilde iets anders doen. De verpakking maakt het verschil zichtbaar voordat je proeft.
Het ontstaansverhaal - Wing Commander Collins en zijn aap
Het verhaal dat Monkey 47 over zichzelf vertelt is ongewoon specifiek. Het gaat terug op een echte persoon: Montgomery “Monty” Collins, een Britse Wing Commander die tijdens de Tweede Wereldoorlog in de Royal Air Force diende. Na de oorlog verhuisde Collins naar de Zwarte-Woudregio in Duitsland, waar hij een pension runde genaamd “Zum Wilden Affen” - “De Wilde Aap”.
Collins was naar verluidt een excentriekeling. Hij sponsorde een Egyptische aap in de dierentuin van Berlijn, die het pension zijn naam gaf. Hij was ook amateurbotanicus en thuisdistillateur, experimenterend met ginrecepten die lokale Zwarte-Woudbotanicals gebruikten. Rond 1951 produceerde hij een kleine batch gin die hij “Max the Monkey” noemde, genoemd naar zijn gesponsorde aap. Het recept gebruikte een destijds ongebruikelijke aanpak: meerdere lokale botanicals waaronder vossenbes, spar en andere verzamelde ingrediënten.
Collins stierf in 1969. Het recept verdween. Het pension werd uiteindelijk afgebroken. Het verhaal zou daar zijn geëindigd.
In 2006 was Alexander Stein - een marketingmanager zonder distilleerachtergrond - een oud huis aan het renoveren in Lossburg, in dezelfde Zwarte-Woudregio. Hij stuitte op documenten die verwezen naar Collins’ ginexperimenten en het Max the Monkey-recept. Stein besloot het na te maken.
Stein ging in zee met Christoph Keller, een ervaren distillateur die de distilleerderij Stählemühle runde. Samen besteedden ze twee jaar aan het ontwikkelen van een gin geïnspireerd op het Collins-concept - met zevenenveertig Zwarte-Woudbotanicals op 47% ABV. Ze lanceerden commercieel in 2010.
De naam Monkey 47 verwijst zowel naar Collins’ wilde-aappension als naar de zevenenveertig botanicals. De hele merkidentiteit groeide uit het historische fundament - de apothekersfles, het kalligrafische etiket, de small-batch-nummering, alle echoën ze het oorlogs- en naoorlogse tijdperk waarin Collins zou hebben geëxperimenteerd.
Hoeveel van dit verhaal is echt? De Collins-connectie is reëel - Monkey 47 heeft documentatie geproduceerd, en de Zwarte-Woudregio heeft onafhankelijke archieven van Collins en zijn pension. De specifieke details van zijn werkelijke recept zijn minder verifieerbaar - of wat er vandaag in de fles zit werkelijk is wat Collins maakte, is lastiger te bevestigen. Maar de oprichtingsinspiratie is echt, geen verzonnen marketing.
De zevenenveertig botanicals
Het getal is het centrale concept van het merk. De meeste premiumgins gebruiken acht tot veertien botanicals. Tanqueray No. Ten gebruikt er twaalf. Hendrick’s gebruikt er elf. The Botanist gebruikt er tweeëntwintig, wat als radicaal werd beschouwd toen hij werd gelanceerd. Monkey 47 gebruikt er zevenenveertig.
De volledige lijst staat op de website van de distilleerderij. Hij omvat de klassieke ginbotanicals (jeneverbes, koriander, kardemom, engelwortel, iriswortel, citrusschillen) naast ongewonere keuzes gegroepeerd in categorieën:
In het Zwarte Woud verzamelde botanicals. Vossenbes, braam, zwartebessenbladeren, braamstruikbladeren, sparscheuten, hibiscus, jasmijn, lavendel, sering, salie, rozenbottels. Veel hiervan worden lokaal geplukt in specifieke seizoenen.
Thee en kruiden. Zwarte thee, groene thee, kamille, citroenmelisse, citroenverbena, pepermunt, salie, tijm.
Specerijen. Piment, amandel, kardemom, cassia, cubebepeper, gember, nootmuskaat, peper (zwarte, lange en roze variëteiten).
Citrus. Bittere sinaasappel, zoete sinaasappel, citroenschil, pomeloschil.
Overig. Sleedoornbes, kaffirlimoen, ambrette, hondsroos, vlierbloesem, acaciahoning.
De productieaanpak: de meeste botanicals worden een periode gemacereerd (specifieke gegevens niet openbaar bekendgemaakt) voor distillatie in een kleine koperen ketel. Het resultaat wordt vervolgens geblend met andere distillaten en gebotteld.
De eerlijke vraag die dit oproept: levert zevenenveertig botanicals daadwerkelijk een betere gin op dan twaalf? Of levert het gewoon een complexere op? Het Monkey 47-standpunt is dat de botanicals samenwerken als een “smaakarchitectuur” - geen enkele botanical domineert, en de complexiteit is het punt. Critici stellen het tegenovergestelde: dat met zevenenveertig concurrerende smaken geen individueel karakter opkomt, en dat het resultaat een gin is die “duur” smaakt in plaats van onderscheidend.
Dit is het centrale debat over Monkey 47. Er is geen objectief antwoord. De drank is echt complex; of die complexiteit genietbaar of vermoeiend is, hangt af van de drinker.
De Zwarte-Woudconnectie
De locatie van de distilleerderij doet ertoe voor het product. Monkey 47 opereert vanuit een omgebouwde boerderij in Lossburg, in het Schwarzwald (Zwarte Woud) in het zuidwesten van Duitsland. Dit is geen marketingfranje - botanicals worden werkelijk uit het omliggende bos betrokken, en het water van de distilleerderij komt uit een lokale bron.
Het Zwarte Woud is een van Europa’s botanisch rijkste gematigde regio’s. Het ondersteunt vossenbes, bosbes, sleedoorn, braam, spar, den en tientallen medicinale kruiden die nergens anders in Duitsland groeien. De claim van de distilleerderij om Zwarte-Woudbotanicals als kenmerkend element te gebruiken is verifieerbaar - de vossenbes en spar specifiek zijn lokale inkoop.
De waterbron doet er meer toe dan meestal wordt erkend. Het zachte, mineraalarme bronwater van het Zwarte Woud is goed geschikt voor het verdunnen van hoog-proof distillaten - het voegt geen concurrerende mineraliteit toe. De website van de distilleerderij bespreekt het water uitvoerig. Of het werkelijk een waarneembaar verschil maakt in de uiteindelijke drank is discutabel, maar het is een echt technisch detail in plaats van marketingfluff.
De productieaanpak
Monkey 47 wordt geproduceerd in kleine batches (de distilleerderij maakt de exacte omvang niet bekend, maar die wordt als klein omschreven). Het proces:
-
Maceratie. De meeste botanicals worden gemacereerd in neutrale graanspiritus voor een periode van dagen tot weken. De exacte duur en welke botanicals welke behandeling krijgen, wordt niet openbaar bekendgemaakt.
-
Distillatie. Het gemacereerde mengsel wordt gedistilleerd in een koperen pot still. Sommige botanicals worden via dampinfusie toegevoegd (opgehangen boven de vloeistof tijdens de distillatie) in plaats van via maceratie.
-
Rusten. Het verse distillaat rust ongeveer drie maanden in traditionele aardewerken vaten. Dit is de ongebruikelijke stap - de meeste gins gaan rechtstreeks van distillatie naar verdunning en botteling. De rust van drie maanden zou de botanicalsmaken laten integreren.
-
Blenden en verdunnen. Meerdere distillatiebatches worden samen geblend en verdund tot 47% ABV met lokaal bronwater.
-
Botteling. Met de hand gebotteld in apothekersflesjes van 50 cl. Elke fles is genummerd.
De rust van drie maanden is de meest onderscheidende technische keuze. De meeste premiumgins rusten niet - ze worden binnen dagen na de distillatie gebotteld. Of rusten een merkbaar andere smaak oplevert, is betwist. Monkey 47 stelt van wel. Sceptici stellen dat het verschil onwaarneembaar is.
Hoe het smaakt
Difford’s Guide omschrijft Monkey 47 als “een complex, gelaagd karakter met prominente citrus- en dennentonen, een peperig middengehemelte en een afdronk gedomineerd door vossenbes en bloemige elementen.” Imbibe Magazine noemde het in een recensie uit 2018 “een van de meest welbespraakte craft gins die er zijn, met een smaakprofiel dat zorgvuldige aandacht beloont maar nonchalant mixen afstraft.” De eigen beschrijving van de distilleerderij: “fris, levendig, jeneverbesgedreven, met een complex midden van citrus-, specerij- en roodfruittonen.”
De punten waar recensenten het meestal over eens zijn:
- Jeneverbes is aanwezig maar niet dominant. Dit is geen jeneverbesgedreven gin.
- De citrustonen zijn merkbaar maar niet leidend.
- De bloemige elementen (jasmijn, sering, rozenbottel) komen door, vooral in de afdronk.
- Vossenbes en andere Zwarte-Woudbessen produceren een uitgesproken roodfruittoon.
- De complexiteit is echt hoog - meer individuele smaaktonen dan de meeste drinkers kunnen identificeren.
De punten waar recensenten het meestal over oneens zijn:
- Of de complexiteit aangenaam of overweldigend is
- Of de prijs van 40 tot 50 pond gerechtvaardigd wordt door de ervaring
- Of de gin goed werkt in cocktails of alleen in spirit-forward puur drinken
Het Pernod Ricard-tijdperk
In 2016 kocht Pernod Ricard Monkey 47. Dit is de standaardboog voor succesvolle craftproducenten - onafhankelijke oprichting, groei en uiteindelijke overname door een grote spiritusgroep zodra het merk waardevol genoeg wordt.
De zorg na de overname (universeel bij craftovernames) is of de gin zou veranderen. Pernod Ricard zou financiële prikkels hebben om de productie op te schalen, wat vaak betekent: recepten vereenvoudigen, goedkopere botanicalbronnen gebruiken of arbeidsintensieve stappen verminderen.
De eerlijke inschatting: vanaf 2026 lijkt Monkey 47 grotendeels op dezelfde manier geproduceerd te worden als voor de overname. De fles is niet veranderd. Het 47-botanicalsrecept is niet veranderd. De distilleerderij opereert nog steeds vanuit dezelfde boerderij in Lossburg. De productievolumes zijn aanzienlijk gestegen (de gin is nu veel breder gedistribueerd dan in 2014), maar het product zelf lijkt consistent.
Of dit het komende decennium zo blijft, is open. Het patroon van Pernod Ricard bij overnames varieert - sommige merken laten ze met rust, andere optimaliseren ze geleidelijk. Voor nu is de gin in de fles herkenbaar hetzelfde product dat het kleine oprichtingsteam creëerde.
Het eerlijke oordeel
Monkey 47 is een opmerkelijke technische prestatie en een verdeeldheid zaaiende drank. Het pleidooi vóór:
- Een echt innovatieve aanpak van ginproductie (47 botanicals, rust van drie maanden, dampinfusie)
- Echt terroir - Zwarte-Woudinkoop is verifieerbaar en betekenisvol
- Een van de meest complexe gins op de markt - beloont aandacht
- Visueel en cultureel onderscheidend - heeft Duitse gin als categorie helpen legitimeren
- Gemaakt door mensen die duidelijk om het product geven
Het pleidooi tegen:
- Complexiteit ten koste van definitie - de gin is interessant maar smaakt niet specifiek naar iets
- Duur ten opzichte van alternatieven - 40 tot 50 pond koopt een serieuze gin bij elke grote producent
- Lastig te gebruiken in klassieke cocktails - vecht met bittere modifiers, domineert citrusdrankjes
- Merkpresentatie kan aanvoelen als marketingtheater - de apothekersesthetiek wordt soms beschuldigd van berekend zijn in plaats van authentiek
Waar hij een plek verdient: als contemplatieve pure sipper, in een martini waar je maximale complexiteit wilt, of in een gin-tonic met zorgvuldig gekozen botanicalgarneringen die het bestaande profiel versterken in plaats van ertegen te vechten. Waar hij zijn plek niet verdient: als werkpaard, als negronibasis (de Campari vecht met de bloemige elementen), of als gin voor iemand die traditionele jeneverbesgedreven stijl waardeert.
Hoe je het drinkt
Voor puur drinken of een serieuze martini: serveer zeer koud, zonder garnering, laat de complexiteit spreken. De drank beloont traag drinken en aandacht.
Voor een gin-tonic: gebruik een copa de balón-glas, lichte tonic (Fever-Tree Mediterranean of 1724) en één zorgvuldige garnering - een takje rozemarijn of een paar zwarte peperbollen. Maak de garnering niet te ingewikkeld; de gin doet al het werk.
Voor cocktails: hij is op zijn best in geroerde drankjes waar de gin leidt. De martini en de gin sour werken allebei. Spirit-forward moderne cocktails (Last Word, Bramble) kunnen werken maar vereisen zorgvuldige verhoudingen. Vermijd de negroni en alles met veel citrussap.
Heb je Monkey 47 nooit geproefd en ben je nieuwsgierig, koop dan een fles van 50 cl en oordeel zelf. Hij is duur genoeg om een bewuste aankoop te zijn in plaats van een terloopse, en verdeeldheid zaaiend genoeg dat je binnen de eerste drie drankjes een uitgesproken mening hebt. Of die mening nu positief of negatief is, je zult begrijpen waarom deze gin ertoe doet voor de hedendaagse spiritusmarkt.
Ook de moeite waard
In Plymouth: de oudste werkende gindistilleerderij van Engeland
Black Friars in Plymouth maakt al sinds 1793 gin in hetzelfde gebouw. Een profiel van Engelands oudste ginproducent en de stijl die zijn naam kreeg.
In Ki No Bi: waar Kyoto-botanicals de London Dry-traditie ontmoeten
Het verhaal van The Kyoto Distillery en de gin die Japanse gin stil herdefinieerde: yuzu, gyokuro, sanshopeper en een botanicalaanpak in zes categorieën.
The Botanist Islay Dry Gin: 22 gefoerageerde botanicals, beoordeeld
The Botanist is de enige gin van Islay, gebouwd op 22 met de hand verzamelde eilandbotanicals. Hoe het smaakt, wat het foerageren toevoegt en hoe je het drinkt.