Naar inhoud springen
Gincave

Cocktails GBR

De Gimlet: een matrozencocktail en de limoencordial-discussie

Gin, limoencordial, geen ijs in het origineel. De Royal Navy-cocktail die twee eeuwen overleefde en moderne barmannen nu verdeelt over verse limoen.

Door de redactie van Gincave · 8 min lezen
De Gimlet: een matrozencocktail en de limoencordial-discussie

De gimlet is een betwiste drank. Het originele recept - gin en Rose’s Lime Cordial, in ruwweg gelijke delen, geserveerd zonder ijs of hooguit met een beetje verdunning - is eenvoudig. Moderne barmannen willen, vrijwel unaniem, de cordial vervangen door vers limoensap en suikersiroop. Het resultaat is technisch gezien een “verse gimlet” of “moderne gimlet” - en die smaakt anders dan de historische drank. Dit is een gids over beide, waarom het originele recept ertoe doet, en het praktische pleidooi voor elke versie.

De historische versie

De originele gimlet komt van de Royal Navy aan het eind van de 19e eeuw. Het verhaal, dat goed gedocumenteerd is: Britse marineofficieren in tropische klimaten moesten limoensap consumeren om scheurbuik (vitamine C-tekort) te voorkomen. Het dagelijkse limoenrantsoen was een lastige drank om van te genieten - onverdund citrussap gaat snel vervelen als je het zes maanden lang elke dag op zee moet drinken.

In 1867 patenteerde Lauchlin Rose - een Schotse ondernemer - een proces om limoensap te conserveren met suiker in plaats van alcohol. Het resultaat was Rose’s Lime Cordial, een gezoet, houdbaar limoenconcentraat dat zonder bederven op marineschepen vervoerd kon worden. Rose’s Lime Cordial werd het standaard dagelijkse limoenrantsoen van de marine, en kort daarna ontdekten matrozen en officieren dat het perfect mengde met gin - de andere dagelijks verstrekte drank van de marine (officieren kregen gin, manschappen rum).

De gimlet was de resulterende drank: gin gemengd met Rose’s Lime Cordial, ruwweg in 50/50-verhouding, vaak op kamertemperatuur geserveerd of met wat voor koeling er aan boord ook beschikbaar was.

De naam “gimlet” komt waarschijnlijk van de cocktail die vernoemd is naar een klein timmermansgereedschap - een gimlet is een handboor voor het boren van gaten - al is de etymologie onzeker. Een ander ontstaansverhaal schrijft hem toe aan een marinearts genaamd Sir Thomas Gimlette (1857-1943), die de limoencocktail naar verluidt promootte om officieren hun vitamine C te laten binnenkrijgen. Beide verhalen zijn plausibel; geen van beide is sluitend gedocumenteerd.

Het klassieke recept:

  • 50 ml gin (Plymouth, van oudsher, maar elke London Dry)
  • 50 ml Rose’s Lime Cordial
  • Geschud met ijs, gezeefd in een coupe
  • Geen garnituur of een klein limoenschijfje

Dat is het. Twee ingrediënten, geen vers sap, geen siroop, geen garnituur. De marineoorsprong geeft hem integriteit - dit was de werkelijke cocktail die marineofficieren in de jaren 1880 en 1890 dronken, en hij overleefde vrijwel ongewijzigd tot in de cocktailhandboeken van het begin van de 20e eeuw.

Het moderne argument

Vanaf de jaren negentig en versterkt door de jaren 2000 begonnen moderne cocktailbars Rose’s Lime Cordial af te wijzen ten gunste van vers limoensap en suikersiroop. De redenering:

Rose’s Lime Cordial is te zoet. Het hedendaagse recept gebruikt fructose-glucosestroop als voornaamste zoetstof (in de VS) of suiker (in het VK), en het resultaat is zoeter dan de meeste hedendaagse barmannen hun dranken willen.

De smaak van Rose’s is eigenlijk geen limoen meer. Het product is in de loop der tijd veranderd. Het originele 19e-eeuwse Rose’s gebruikte vers limoensap als hoofdbestanddeel. Modern Rose’s bevat limoensap maar ook limoenconcentraat, citroenzuur en diverse conserveermiddelen. De smaak is meer “limoensmaak” dan “limoen”.

Verse ingrediënten zijn objectief beter. Dit is het orthodoxe standpunt van de cocktailrevival: betere ingrediënten leveren betere dranken. Versgeperst limoensap heeft meer aromatische complexiteit dan welke cordial ook; gecombineerd met goede suikersiroop geeft het de barman meer controle over de uiteindelijke drank.

Het moderne recept:

  • 50 ml gin
  • 22,5 ml vers limoensap
  • 22,5 ml suikersiroop (1:1)
  • Geschud met ijs, gezeefd in een coupe
  • Garnituur: limoenschijfje of -twist

Dit is wat je krijgt als je “een gimlet” bestelt in de meeste serieuze cocktailbars in grote westerse steden vandaag.

Het pleidooi tegen modernisering

Hier wordt het argument interessant. De moderne verse-limoengimlet smaakt anders dan de historische Rose’s-versie. Specifiek:

Hij is droger en zuurder. Vers limoensap heeft sterker zuur dan Rose’s, en het typische moderne recept gebruikt verhoudingsgewijs minder zoetstof.

Hij is frisser en aromatischer. Vers sap geeft toptonen die cordial niet reproduceert.

Hij lijkt meer op een daiquiri. Een moderne verse-limoengimlet is in wezen een gin-daiquiri (gin, limoen, suiker - hetzelfde sjabloon als de rum-daiquiri).

Het argument van cocktailtraditionalisten: die veranderingen zijn geen verbeteringen. Het is een andere drank. De historische gimlet heeft een specifiek cordial-zoet, licht kunstmatig-limoenachtig, licht stroperig karakter dat verse-sapversies niet kunnen reproduceren. Bestel je een gimlet in de verwachting van dat karakter en krijg je een gin-daiquiri, dan heb je iets anders gekregen.

Verschillende prominente barmannen en cocktailschrijvers (met name de Britse barman Dale DeGroff en de schrijver David Wondrich) hebben specifiek betoogd dat de gimlet met Rose’s Lime Cordial gemaakt zou moeten worden - of op zijn minst met een goed bereide zelfgemaakte limoencordial die het karakter van Rose’s vangt. Hun standpunt: de cordial ís de gimlet. Zonder die cordial heb je een andere drank die toevallig de naam deelt.

Hoe je een zelfgemaakte limoencordial maakt

Voor drinkers die het gimlet-karakter willen maar geen commerciële Rose’s willen gebruiken, maken verschillende moderne barmannen hun eigen limoencordial. Het basisrecept:

  • 500 g limoenschillen (alleen schillen, geen wit merg)
  • 500 g suiker
  • 500 ml vers limoensap
  • 100 ml heet water (om de suiker op te lossen)

Leg de limoenschillen in een bak laagsgewijs tussen de suiker, dek af en laat 12-24 uur staan. De suiker trekt de citrusoliën uit de schillen (een proces dat “oleo-saccharum” heet). Combineer na het rusten met heet water om de resterende suiker op te lossen en voeg daarna het verse sap toe. Zeef en bottel.

Het resultaat is een zelfgemaakte limoencordial met meer complexiteit dan commerciële Rose’s (oleo-saccharum brengt het limoenoliekarakter prachtig naar boven) maar met behoud van de cordial-zoete structuur. Een gimlet gemaakt met zelfgemaakte limoencordial smaakt meer naar de historische drank dan commerciële Rose’s of verse-sapversies.

Hoe je een gimlet drinkt

De beslisboom:

Voor de historische ervaring:

  • Gebruik Rose’s Lime Cordial (commercieel)
  • 1:1 met gin, geschud met ijs, gezeefd in een gekoelde coupe
  • Dit is wat marineofficieren in 1890 dronken. Hij is zoet, licht cordial-smakend en authentiek vintage.

Voor de versie van de moderne barman:

  • Gebruik vers limoensap en suikersiroop
  • 50 ml gin, 22,5 ml limoensap, 22,5 ml suikersiroop
  • Dit is wat de meeste serieuze cocktailbars serveren. Schoner, zuurder, meer als een daiquiri.

Voor het beste van beide:

  • Maak zelfgemaakte limoencordial (recept hierboven)
  • 1:1 met gin (of 50:30 gin op cordial voor een drogere versie)
  • Vangt het cordial-zoete karakter met veel betere limoencomplexiteit dan commerciële Rose’s

De gin doet ertoe. Gebruik een jeneverbesgedreven London Dry (Plymouth, Tanqueray, Beefeater) in plaats van een hedendaagse bloemige gin. De gimlet is een eenvoudige, klassieke drank die een klassieke gin wil. Hendrick’s of Roku levert een gimlet op die vooral naar komkommer-en-roos of yuzu-en-sansho smaakt in plaats van naar gin en limoen.

Variaties die het kennen waard zijn

De Vesper-achtige Gimlet. Vervang de helft van de gin door wodka. Levert een iets minder kruidige, neutralere drank op. Dit wordt soms geprefereerd voor het lente/zomerseizoen, als je iets lichters wilt dan een volle gin-gimlet.

De Spaanse Gimlet. Voeg een kleine hoeveelheid Manzanilla-sherry (10-15 ml) toe aan een verse-limoengimlet. De sherry voegt een zilt, licht oxidatief karakter toe. Verrassend goed bij zeevruchten.

De Bramble-achtige Gimlet. Gemaakt met vers limoensap, suikersiroop, gin en een scheutje crème de mûre (bramenlikeur). Technisch gezien een andere drank (de Bramble) maar het structurele sjabloon ligt dicht bij de gimlet.

De “Big Sleep”-Gimlet. Raymond Chandler schreef beroemd over gimlets in The Long Goodbye (1953) en suggereerde dat ze gemaakt moesten worden “van gelijke delen gin en Rose’s Lime Juice en niets anders”. Chandler stond stevig aan de cordial-kant van het debat, en zijn versie is de historische standaard.

Het eerlijke oordeel

De gimlet is een drank met twee verschillende correcte bereidingen. De historische Rose’s-en-gin-versie is het origineel en is wat elk cocktailhandboek tot het midden van de 20e eeuw documenteerde. De moderne verse-limoenversie is wat de meeste serieuze bars nu serveren en is naar hedendaagse maatstaven over het algemeen een elegantere drank.

Geen van beide is verkeerd. Het zijn verschillende dranken die een naam delen. Maak je thuis cocktails, probeer dan beide en beslis welke je voor welke gelegenheid prefereert. De Rose’s-versie is nostalgischer, cordial-zoeter, duidelijker vintage. De verse-limoenversie is frisser, droger, hedendaagser.

Voor een beginner: begin met de moderne verse-limoenversie. Het is de toegankelijkste interpretatie en de versie die de meeste cocktailbars serveren. Stap over op de Rose’s-versie zodra je de structuur van de cocktail hebt begrepen.

Voor een liefhebber van cocktailgeschiedenis: maak minstens één Rose’s-en-Plymouth-gimlet om te proeven wat marineofficieren in 1890 werkelijk dronken. Het is de moeite waard de drank in zijn oorspronkelijke vorm te begrijpen voordat je beslist welke versie je prefereert.

Hoe dan ook is de gimlet een van de meest standvastige tweeledige cocktails in welke traditie ook - een drank die twee wereldoorlogen, de donkere jaren van het bartenden uit het midden van de eeuw, de cocktailrevival en de verse-ingrediëntenbeweging heeft overleefd, en nog altijd in serieuze bars over de hele wereld wordt geserveerd. Dat soort overleving is op zichzelf een argument voor de kwaliteit van de drank.

✻

Ook de moeite waard